ثبتنام ۲۳۰ هزار قطعه زمین روستایی آغاز شد
ثبتنام عمومی برای واگذاری بیش از ۲۳۰ هزار قطعه زمین مسکونی در بیش از ۱۴۰۰ روستای کشور از روز سهشنبه ۷ مهرماه ۱۴۰۵ آغاز شده است. این طرح بر اساس دستورالعمل «واگذاری اراضی روستایی» و با هدف اختصاص زمین در روستاهای دارای ظرفیت اجرا میشود.
بر اساس اطلاعیه معاونت مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی، متقاضیان واجد شرایط میتوانند از ساعت ۱۲ ظهر روز ۷ مهرماه با مراجعه به سامانه طرحهای حمایتی مسکن، درخواست خود را ثبت و روستای مورد نظرشان را انتخاب کنند.
در این مرحله سه گروه اصلی شامل بومیان ساکن روستا، بومیان غیرساکن و ساکنان شهرهای همجوار روستاهای واقع در حریم شهرها امکان ثبت درخواست دارند. با این حال، قرار گرفتن در یکی از این گروهها بهتنهایی به معنای دریافت زمین نیست و متقاضی باید شرایط عمومی و اختصاصی طرح را نیز احراز کند.

چه کسانی میتوانند برای زمین روستایی ثبتنام کنند؟
بر اساس اطلاعیه منتشرشده، متقاضیان در سه گروه اصلی قرار میگیرند و هر گروه باید شرایط مربوط به سکونت یا بومیبودن خود را اثبات کند.
بومیان ساکن روستا
گروه نخست، افرادی هستند که بومی روستای مورد تقاضا بوده و در پنج سال اخیر در همان روستا سابقه سکونت داشتهاند.
این افراد باید مدارک لازم برای اثبات سابقه سکونت خود را مطابق ضوابط اعلامشده ارائه کنند. مدارک مربوط به سکونت و بومیبودن پس از طی فرآیند تأیید محلی، در سامانه بارگذاری خواهد شد.
بومیان غیرساکن روستا
گروه دوم شامل بومیانی است که در حال حاضر در روستای مورد تقاضا سکونت ندارند، اما ریشه و نسبت خانوادگی آنها به آن روستا بازمیگردد.
برای این گروه، متقاضی باید بتواند بومیبودن و سابقه سکونت خود یا حداقل یکی از والدینش را در روستای مورد نظر اثبات کند. بنابراین شرط پنج سال سکونت اخیر در روستا برای بومیان غیرساکن به شکل گروه نخست اعمال نمیشود، اما احراز ریشه و سابقه سکونت خانوادگی همچنان ضروری است.
ساکنان شهرهای همجوار
گروه سوم، ساکنان شهرهایی هستند که روستای مورد تقاضا در حریم همان شهر قرار دارد.
این متقاضیان باید سابقه سکونت پنجساله اخیر خود در شهر مربوطه را با مدارک مورد نیاز اثبات کنند. مدارک مربوط به این سابقه سکونت نیز باید مطابق دستورالعمل سامانه در زمان ثبت درخواست بارگذاری شود.
شرایط عمومی دریافت زمین روستایی چیست؟
علاوه بر شرایط اختصاصی هر یک از سه گروه، متقاضیان باید شرایط عمومی مقرر در آییننامه اجرایی قانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن را نیز داشته باشند.
مهمترین شرایط اعلامشده عبارتاند از:
- متقاضی باید متأهل یا سرپرست خانوار باشد.
- متقاضی نباید مالک زمین و مسکن مطابق ضوابط طرح باشد.
- متقاضی نباید از امکانات دولتی در بخش زمین و مسکن از ابتدای انقلاب استفاده کرده باشد.
- متقاضی باید دارای فرم «ج» سبز باشد.
- شرایط اختصاصی مربوط به سکونت، بومیبودن یا سابقه سکونت در شهر همجوار نیز باید احراز شود.
در واقع، ثبتنام برای همه افرادی که صرفاً در یکی از گروههای سهگانه قرار میگیرند امکان واگذاری قطعی ایجاد نمیکند و بررسی نهایی به احراز تمامی شرایط و همچنین ظرفیت موجود در روستای انتخابشده بستگی دارد.
مدارک مورد نیاز برای ثبتنام زمین روستایی
متقاضیان باید مدارکی را که برای اثبات شرایط آنها لازم است، در سامانه بارگذاری کنند. نوع مدارک بر اساس گروه متقاضی متفاوت است.
برای بومیان ساکن، مدارک مربوط به سابقه سکونت در روستا اهمیت دارد. بومیان غیرساکن نیز باید مدارک مربوط به ریشه و نسبت خانوادگی و سابقه سکونت خود یا یکی از والدین را ارائه کنند.
ساکنان شهرهای همجوار نیز باید مدارک مربوط به سابقه سکونت پنجساله در شهر را ارائه دهند. طبق اطلاعیه، مدارک مرتبط با احراز سکونت، ریشه و نسبت خانوادگی باید پس از تأیید شورای اسلامی روستا و دهیاری، در سامانه بارگذاری شود.
زمان و نحوه ثبتنام زمین روستایی

ثبتنام این مرحله از ساعت ۱۲ ظهر سهشنبه ۷ مهرماه ۱۴۰۵ آغاز شده است. متقاضیان میتوانند با ورود به سامانه طرحهای حمایتی مسکن وزارت راه و شهرسازی، درخواست خود را ثبت کرده و روستای مورد نظر را انتخاب کنند.
سامانه ثبت درخواست، saman.mrud.ir است و مدارک مورد نیاز نیز باید مطابق مراحل اعلامشده در سامانه بارگذاری شود.
نکته مهم این است که ثبت درخواست به معنای تأیید نهایی شرایط متقاضی یا ایجاد تعهد قطعی برای واگذاری زمین نیست. پس از ثبت درخواست، مدارک و اطلاعات متقاضیان بررسی و پالایش میشود.
زمینها چگونه واگذار میشوند؟
زمینهای موضوع این فراخوان به صورت ۹۹ ساله واگذار میشوند و متقاضی باید هزینه آمادهسازی زمین را پرداخت کند. بنابراین نباید ثبتنام در سامانه را معادل انتقال قطعی مالکیت زمین دانست.
همچنین واگذاری تنها در روستاهایی انجام میشود که زمین کافی و ظرفیت لازم برای اجرای طرح را داشته باشند. در نتیجه ممکن است فردی شرایط اولیه ثبتنام را داشته باشد، اما نتیجه نهایی به احراز شرایط و ظرفیت زمین در روستای انتخابشده وابسته باشد.
بررسی درخواستها بر عهده چه نهادی است؟
پس از ثبت درخواست، مدارک متقاضیان توسط بنیاد مسکن انقلاب اسلامی بررسی و شرایط آنها احراز میشود. این بررسی علاوه بر وضعیت فردی متقاضی، ظرفیت زمین موجود در روستای انتخابشده را نیز دربرمیگیرد.
وزارت راه و شهرسازی تأکید کرده است که نتیجه بررسی بنیاد مسکن و نحوه ادامه فرآیند از طریق سامانه و پیامک به متقاضیان اعلام خواهد شد. بنابراین متقاضیان پس از ثبت درخواست باید اطلاعات ثبتشده و پیامهای ارسالی را پیگیری کنند.
آیا ثبتنام به معنی دریافت قطعی زمین است؟
خیر. یکی از نکات مهم این فراخوان آن است که ثبت درخواست و انتخاب روستا به منزله احراز قطعی شرایط یا تعهد واگذاری زمین نیست.
درخواستها ابتدا باید از نظر مدارک و شرایط قانونی بررسی شوند. سپس در صورت تأیید شرایط، ظرفیت زمین موجود در روستای مورد تقاضا نیز بررسی خواهد شد. به همین دلیل، دریافت زمین تنها پس از طی مراحل قانونی و تأیید نهایی امکانپذیر است.
جمعبندی شرایط واگذاری ۲۳۰ هزار زمین روستایی
مرحله جدید واگذاری زمین روستایی با ظرفیت بیش از ۲۳۰ هزار قطعه در بیش از ۱۴۰۰ روستا از ۷ مهرماه ۱۴۰۵ آغاز شده است. بومیان ساکن روستا، بومیان غیرساکن و ساکنان شهرهای همجوار روستاهای واقع در حریم شهرها، سه گروهی هستند که امکان ثبت درخواست دارند.
در کنار این شرایط اختصاصی، متقاضی باید شرایط عمومی از جمله تأهل یا سرپرست خانوار بودن، نداشتن زمین و مسکن مطابق ضوابط و نداشتن سابقه استفاده از امکانات دولتی در حوزه زمین و مسکن را داشته باشد.
واگذاری زمینها به صورت ۹۹ ساله و با پرداخت هزینه آمادهسازی انجام میشود و بنیاد مسکن انقلاب اسلامی مسئول بررسی و احراز شرایط متقاضیان خواهد بود. همچنین نتیجه نهایی از طریق سامانه و پیامک اعلام میشود. بنابراین متقاضیان باید توجه داشته باشند که صرف ثبتنام، دریافت قطعی زمین را تضمین نمیکند و واگذاری نهایی به احراز شرایط و وجود ظرفیت در روستای انتخابشده بستگی دارد.