روزِنو
هشدار وزارت بهداشت درباره افزایش آنفلوانزا
با آغاز فصل پاییز و کاهش دما، عفونت‌های ویروسی دستگاه تنفسی بار دیگر در کشور افزایش یافته‌اند و تازه‌ترین داده‌های وزارت بهداشت نشان می‌دهد آنفلوانزا در حال گسترش است. در این میان، سهم کودکان از موارد مثبت بیماری به ۳۹.۳ درصد رسیده؛ آماری که با توجه به بازگشایی مدارس و مهدهای کودک اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
بر اساس تازه‌ترین گزارش مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت که وضعیت بیماری‌ها را تا ۱۱ مهر ۱۴۰۵ بررسی کرده، نسبت نمونه‌های مثبت آنفلوانزا در نظام مراقبت دیده‌وری به ۲.۹ درصد رسیده و آنفلوانزای نوع B همچنان ویروس غالب در گردش کشور است.
همزمان، اگرچه میزان نمونه‌های مثبت کووید-۱۹ نسبت به هفته قبل کاهش داشته، اما این شاخص همچنان بالاتر از آستانه هشدار بالا قرار دارد.
۳۹.۳ درصد موارد مثبت آنفلوانزا مربوط به کودکان است
یکی از مهم‌ترین نکات گزارش جدید وزارت بهداشت، سهم بالای کودکان از موارد مثبت آنفلوانزاست.
بر اساس این گزارش، ۳۹.۳ درصد موارد مثبت آنفلوانزا به گروه سنی کودکان تعلق دارد. در میان گروه‌های سنی مختلف نیز کودکان ۶ تا ۱۵ سال با سهم ۱۷.۴ درصدی، بیشترین میزان را به خود اختصاص داده‌اند.
گروه سنی ۲ تا ۵ سال نیز ۱۴.۲ درصد از موارد مثبت را شامل می‌شود و سهم کودکان زیر دو سال ۷.۷ درصد گزارش شده است.
این آمار در شرایطی ثبت شده که کودکان پس از آغاز سال تحصیلی، ساعت‌های زیادی را در محیط‌های آموزشی و فضاهای نسبتاً بسته سپری می‌کنند و تماس نزدیک میان آنها می‌تواند زمینه انتقال ویروس‌های تنفسی را افزایش دهد.
آنفلوانزای نوع B همچنان ویروس غالب است
داده‌های نظام مراقبت بیماری‌های تنفسی نشان می‌دهد در حال حاضر آنفلوانزای نوع B نوع غالب ویروس آنفلوانزا در گردش کشور است.
در گزارش مربوط به هفته منتهی به ۱۱ مهر، نسبت نمونه‌های مثبت آنفلوانزا ۲.۹ درصد اعلام شده است. گزارش‌های قبلی وزارت بهداشت نیز از افزایش سهم آنفلوانزای نوع B در هفته‌های اخیر خبر داده بودند.
این وضعیت با الگوی سال گذشته تفاوت دارد؛ در مقطع مشابه سال قبل، آنفلوانزای نوع A سهم بیشتری در موارد مثبت داشت. بنابراین پایش نوع ویروس‌های در گردش برای برنامه‌ریزی نظام سلامت اهمیت دارد.
آمار کرونا کاهش یافت اما هنوز در محدوده هشدار است
در کنار افزایش موارد آنفلوانزا، وضعیت کووید-۱۹ نیز همچنان تحت پایش وزارت بهداشت قرار دارد.
بر اساس گزارش جدید، نسبت نمونه‌های مثبت کرونا که در هفته قبل به ۱۷.۴ درصد رسیده بود، در هفته منتهی به ۱۱ مهر به ۱۳.۷ درصد کاهش یافته است. با وجود این کاهش، این میزان همچنان بالاتر از آستانه هشدار بالاست.
بنابراین کاهش یک‌هفته‌ای موارد مثبت کرونا را نمی‌توان به معنای پایان روند بیماری دانست و پایش وضعیت عفونت‌های تنفسی همچنان ادامه دارد.
چند درصد از مراجعه‌کنندگان علائم شبه‌آنفلوانزا دارند؟
گزارش مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر همچنین تصویری از میزان علائم تنفسی در میان مراجعان مراکز درمانی ارائه می‌کند.
طبق آخرین داده‌ها، ۹.۳ درصد از مراجعان سرپایی دارای علائم شبه‌آنفلوانزا بوده‌اند. همچنین ۹.۷ درصد از بیماران بستری، علائم تنفسی شدید داشته‌اند.
این اعداد نشان می‌دهد با وجود آنکه هر علامت تنفسی الزاماً به معنای ابتلا به آنفلوانزا نیست، گردش ویروس‌های تنفسی در جامعه قابل توجه است و رعایت اصول پیشگیری، به‌خصوص در گروه‌های حساس، اهمیت دارد.
کدام استان‌ها بیشترین میزان آنفلوانزا را دارند؟
بر اساس آخرین گزارش وزارت بهداشت، وضعیت شیوع آنفلوانزا در تمام استان‌ها یکسان نیست.
در حال حاضر استان‌های بوشهر و فارس از نظر نسبت موارد مثبت آنفلوانزا بالاتر از آستانه هشدار بالا قرار گرفته‌اند.
این تفاوت استانی نشان می‌دهد وضعیت بیماری‌های تنفسی در کشور باید به شکل منطقه‌ای نیز بررسی شود و افزایش موارد در یک استان لزوماً به معنای وضعیت مشابه در تمام کشور نیست.
کودکان در معرض خطر بیشتری برای عوارض آنفلوانزا هستند
افزایش سهم کودکان از موارد مثبت آنفلوانزا به این معنا نیست که تمام کودکان در معرض بیماری شدید قرار دارند، اما برخی گروه‌های سنی و بیماران زمینه‌ای ممکن است بیشتر در معرض عوارض قرار داشته باشند.
بر اساس توصیه‌های مطرح‌شده از سوی متخصصان، کودکان ۶ ماه تا پنج سال، زنان باردار، سالمندان و افراد مبتلا به بیماری‌های مزمن از جمله بیماری‌های قلبی، آسم و دیابت باید مراقبت بیشتری در فصل شیوع بیماری‌های تنفسی داشته باشند.
بیماران مبتلا به سرطان، افرادی که تحت شیمی‌درمانی قرار دارند و کسانی که داروهای تضعیف‌کننده سیستم ایمنی مصرف می‌کنند نیز در گروه‌های حساس قرار می‌گیرند.
عفونت‌های تنفسی فقط آنفلوانزا نیستند
با شروع فصل سرد، افزایش مراجعه به مراکز درمانی تنها به دلیل آنفلوانزا نیست. ویروس‌های مختلفی می‌توانند موجب بروز علائم مشابه شوند.
پاراآنفلوانزا، آدنوویروس، راینوویروس، کروناویروس و RSV از جمله ویروس‌هایی هستند که می‌توانند باعث عفونت‌های تنفسی در کودکان شوند.
به همین دلیل، تشخیص نوع عفونت تنها بر اساس علائمی مانند سرفه، تب یا آبریزش بینی همیشه امکان‌پذیر نیست و در مواردی که علائم شدید یا طولانی باشد، ارزیابی پزشک ضروری است.
آنتی‌بیوتیک برای آنفلوانزا کاربرد ندارد
یکی از هشدارهای مهم متخصصان در فصل شیوع بیماری‌های تنفسی، پرهیز از مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک است.
آنفلوانزا یک بیماری ویروسی است و آنتی‌بیوتیک‌ها برای درمان مستقیم عفونت‌های ویروسی کاربرد ندارند. مصرف بی‌دلیل این داروها نه‌تنها کمکی به بهبود آنفلوانزا نمی‌کند، بلکه می‌تواند عوارض دارویی و مشکلات مرتبط با مقاومت میکروبی را به دنبال داشته باشد.
البته در برخی بیماران ممکن است عارضه یا عفونت باکتریایی ثانویه ایجاد شود. در چنین شرایطی پزشک پس از بررسی وضعیت بیمار می‌تواند درمان مناسب را تجویز کند.
بنابراین استفاده از آنتی‌بیوتیک، شربت‌های دارویی یا سایر داروها برای کودک مبتلا به علائم تنفسی نباید بدون نظر پزشک انجام شود.
چگونه از ابتلا به آنفلوانزا پیشگیری کنیم؟
با توجه به افزایش موارد بیماری، رعایت چند اقدام ساده می‌تواند به کاهش احتمال انتقال ویروس‌های تنفسی کمک کند.
شست‌وشوی مرتب دست‌ها یکی از مهم‌ترین اقدامات پیشگیرانه است. کودکان باید به شستن صحیح دست‌ها پس از حضور در مدرسه، مهدکودک، وسایل حمل‌ونقل عمومی و مکان‌های پرتردد عادت کنند.
استفاده از ماسک در محیط‌های شلوغ و بسته نیز می‌تواند در کاهش انتقال عفونت‌های تنفسی مؤثر باشد؛ به‌خصوص زمانی که فرد یا اطرافیان او علائم بیماری دارند.
همچنین بهتر است کودکان دارای علائم بیماری تا حد امکان در محیط‌های پرتجمع حاضر نشوند. حضور کودک بیمار در مدرسه یا مهدکودک علاوه بر اینکه می‌تواند روند بهبود او را دشوار کند، احتمال انتقال ویروس به سایر کودکان و کارکنان را نیز افزایش می‌دهد.
رعایت فاصله از افرادی که علائم تنفسی مانند سرفه، تب، آبریزش بینی یا گلودرد دارند نیز از دیگر توصیه‌های مهم در این دوره است.
والدین چه زمانی باید مراقب علائم شدید باشند؟
بیشتر عفونت‌های ویروسی تنفسی با مراقبت مناسب بهبود پیدا می‌کنند، اما برخی علائم می‌توانند نیازمند ارزیابی پزشکی باشند.
در صورت بروز علائم شدید، تداوم یا تشدید تب، دشواری تنفس، بی‌حالی غیرعادی، کاهش سطح هوشیاری، کم‌آبی بدن یا بدتر شدن وضعیت عمومی کودک، مراجعه به پزشک اهمیت دارد.
به‌ویژه در کودکان خردسال، سالمندان و افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای، نباید شدت بیماری صرفاً بر اساس ظاهر علائم اولیه ارزیابی شود.
وضعیت آنفلوانزا در پاییز ۱۴۰۵
داده‌های تازه وزارت بهداشت نشان می‌دهد فصل پاییز امسال با افزایش گردش ویروس‌های تنفسی همراه شده است. آنفلوانزای نوع B در حال حاضر ویروس غالب در میان نمونه‌های مثبت آنفلوانزا است و ۳۹.۳ درصد موارد مثبت این بیماری به کودکان اختصاص دارد.
در همین حال، میزان مثبت بودن نمونه‌های کووید-۱۹ از ۱۷.۴ به ۱۳.۷ درصد کاهش یافته، اما همچنان بالاتر از آستانه هشدار بالا قرار دارد.
در چنین شرایطی، به‌ویژه با توجه به حضور گسترده کودکان در مدارس و مهدهای کودک، رعایت بهداشت فردی، جلوگیری از حضور افراد بیمار در محیط‌های شلوغ و پرهیز از مصرف خودسرانه دارو می‌تواند به کنترل بهتر بیماری‌های تنفسی کمک کند.
این مطلب جنبه اطلاع‌رسانی عمومی دارد و جایگزین تشخیص یا توصیه پزشک نیست. در صورت بروز علائم شدید یا نگرانی درباره وضعیت کودک، باید با پزشک یا مرکز درمانی مشورت شود.
