روزِنو
انتقال سهمیه بنزین از کارت سوخت به کارت بانکی
طرح انتقال سهمیه بنزین از کارت سوخت به کارت بانکی وارد مرحله اجرایی شده و بر اساس برنامه اعلام‌شده، قرار است این طرح به‌تدریج در سراسر کشور اجرا شود. سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس اعلام کرده است که در صورت پیشرفت برنامه، تمامی کارت‌های سوخت تا پایان سال ۱۴۰۵ به کارت بانکی افراد متصل خواهند شد.
بر اساس این طرح، سهمیه بنزین دیگر صرفاً در کارت فیزیکی سوخت ذخیره و قابل استفاده نخواهد بود و امکان برداشت سهمیه از طریق کارت بانکی فراهم می‌شود. این طرح ابتدا به شکل آزمایشی در تعدادی از استان‌ها اجرا شده و سپس قرار است به کل کشور تعمیم پیدا کند.
روزنو پیش‌تر نیز جزئیات اجرای آزمایشی انتقال سهمیه بنزین به کارت بانکی را منتشر کرده بود که در آن از آغاز پایلوت طرح در پنج استان از ابتدای مهر و توسعه تدریجی آن تا پایان سال خبر داده شده است.
سهمیه بنزین با کارت بانکی قابل برداشت است
یکی از مهم‌ترین تغییرات در سازوکار جدید، امکان استفاده از کارت بانکی برای دریافت سهمیه سوخت است. به گفته سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس، سهمیه بنزین به کارت بانکی مرتبط با خودرو منتقل می‌شود و فرد می‌تواند هنگام سوخت‌گیری از این کارت استفاده کند.
بنابراین منظور از این طرح صرفاً پرداخت هزینه بنزین با کارت بانکی نیست؛ بلکه خود سهمیه سوخت نیز به زیرساخت بانکی متصل می‌شود. به این ترتیب، کارت بانکی می‌تواند جایگزین کارت فیزیکی سوخت برای استفاده از سهمیه اختصاص‌یافته به خودرو شود.
خودرو باید فعال باشد تا سهمیه قابل استفاده باشد
بر اساس توضیحات مطرح‌شده درباره سازوکار جدید، فعال بودن خودرو یکی از شروط استفاده از سهمیه خواهد بود. به این معنا که سهمیه به خودروی فعال و اطلاعات ثبت‌شده آن در سامانه مربوط می‌شود و امکان استفاده از سهمیه خودروهای غیرفعال یا فاقد شرایط لازم وجود نخواهد داشت.
این موضوع یکی از تفاوت‌های مهم طرح جدید با سازوکار فعلی کارت سوخت است؛ زیرا در مدل جدید تلاش می‌شود ارتباط میان خودرو، مالک یا بهره‌بردار، کارت بانکی و سهمیه سوخت به شکل الکترونیکی و قابل رهگیری برقرار شود.
اجرای آزمایشی طرح کارت بانکی بنزین
انتقال سهمیه بنزین به کارت بانکی ابتدا به صورت آزمایشی در پنج استان در نظر گرفته شده است. طبق اظهارات رضا سپه‌وند، سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس، زیرساخت‌های فنی این طرح آماده شده و پیش از اجرای عمومی نیز چند مرحله آزمایشی در برخی جایگاه‌ها انجام شده است.
بر اساس برنامه اعلام‌شده، مرحله آزمایشی از ابتدای مهرماه آغاز شده و قرار است در ادامه، طرح به‌تدریج در سراسر کشور گسترش پیدا کند.
در برخی گزارش‌های تکمیلی نیز نام استان‌هایی مانند قم، قزوین و البرز در میان استان‌های مرحله آزمایشی مطرح شده و اعلام شده است که تهران در این مرحله قرار ندارد. با توجه به تغییرات احتمالی در اجرای آزمایشی، جزئیات نهایی باید از سوی دستگاه‌های مسئول اعلام شود.
کارت سوخت تا پایان سال حذف می‌شود؟
انتقال سهمیه به کارت بانکی به معنای آن است که نقش کارت فیزیکی سوخت در فرآیند تخصیص سهمیه کاهش پیدا خواهد کرد. سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس اعلام کرده است که بر اساس برنامه موجود، اجرای طرح در سراسر کشور باید تا پایان سال ۱۴۰۵ انجام شود.
با این حال، باید میان انتقال سهمیه به کارت بانکی و حذف کامل کارت سوخت در همه کاربردها تفاوت قائل شد. اجرای مرحله‌ای طرح و بررسی عملکرد زیرساخت‌های جدید می‌تواند در نحوه ادامه استفاده از کارت‌های سوخت تأثیرگذار باشد.
در نتیجه، آنچه در حال حاضر با اطمینان بیشتری می‌توان گفت این است که سیاست اعلام‌شده، حرکت از کارت فیزیکی سوخت به سمت استفاده از زیرساخت بانکی برای تخصیص و مصرف سهمیه بنزین است.
سهمیه بنزین به کارت بانکی مالک خودرو منتقل می‌شود
در مدل جدید، سهمیه سوخت به اطلاعات خودرو و مالک یا بهره‌بردار آن متصل خواهد بود. هدف از این اتصال، جلوگیری از جابه‌جایی و سوءاستفاده از کارت‌های سوخت و امکان کنترل دقیق‌تر سهمیه است.
طبق توضیحات سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس، زیرساخت جدید به گونه‌ای طراحی شده که اطلاعات خودرو از طریق سامانه‌های مربوط در اختیار دستگاه‌های اجرایی قرار گیرد و سهمیه نیز از طریق زیرساخت بانکی قابل استفاده باشد.
این تغییر همچنین می‌تواند امکان مدیریت نرم‌افزاری سهمیه را افزایش دهد؛ موضوعی که از سوی مسئولان به عنوان یکی از اهداف اجرای طرح مطرح شده است.
هدف از انتقال کارت سوخت به کارت بانکی چیست؟
یکی از اهداف اعلام‌شده برای این تغییر، افزایش امکان کنترل و مدیریت سهمیه سوخت است. مسئولان معتقدند اتصال سهمیه به زیرساخت بانکی می‌تواند امکان نظارت دقیق‌تر بر مصرف و ارتباط میان خودرو و سهمیه را فراهم کند.
موضوع جلوگیری از جابه‌جایی کارت‌های سوخت و کاهش امکان سوءاستفاده از سهمیه خودروهای غیرفعال نیز در توضیحات مسئولان مطرح شده است. به گفته سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس، کارت بانکی از نظر قابلیت‌های نرم‌افزاری امکان کنترل مرکزی بیشتری نسبت به کارت فیزیکی سوخت دارد.
آیا قیمت بنزین با انتقال سهمیه تغییر می‌کند؟
انتقال سهمیه بنزین از کارت سوخت به کارت بانکی، به خودی خود به معنای اعلام افزایش قیمت بنزین نیست. موضوع اصلی این طرح، تغییر شیوه تخصیص و استفاده از سهمیه است.
بنابراین نباید خبر انتقال سهمیه به کارت بانکی را به معنای افزایش قیمت بنزین تلقی کرد. هرگونه تغییر در قیمت یا نرخ‌های فروش بنزین نیازمند تصمیم و اعلام رسمی مراجع مربوط خواهد بود.
وضعیت کارت‌های سوخت جایگاه‌ها چه می‌شود؟
یکی دیگر از موضوعات مطرح‌شده در ارتباط با طرح جدید، وضعیت کارت‌های سوخت آزاد جایگاه‌هاست. طبق اظهارات سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس، در صورت اجرای کامل طرح، کارت‌های آزاد جایگاه‌ها نیز می‌توانند از چرخه فعلی خارج شوند و استفاده از سهمیه افراد از طریق کارت بانکی انجام شود.
با این حال، جزئیات نحوه سوخت‌گیری پس از پایان سهمیه و سازوکار استفاده از نرخ‌های دیگر بنزین باید در دستورالعمل‌های اجرایی طرح مشخص شود.
اجرای سراسری کارت بانکی بنزین تا پایان ۱۴۰۵
بر اساس برنامه اعلام‌شده، اجرای طرح انتقال سهمیه بنزین به کارت بانکی باید تا پایان سال ۱۴۰۵ در سراسر کشور گسترش پیدا کند. مرحله آزمایشی برای شناسایی مشکلات فنی و اجرایی در نظر گرفته شده و پس از آن، توسعه طرح در سایر استان‌ها انجام خواهد شد.
بنابراین در ماه‌های آینده احتمالاً جزئیات بیشتری درباره نحوه ثبت کارت بانکی، ارتباط کارت با خودرو، شیوه استفاده در جایگاه‌ها و وضعیت کارت‌های سوخت فعلی اعلام خواهد شد.
جمع‌بندی
بر اساس آخرین اظهارات سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس، سهمیه بنزین قرار است از کارت سوخت به کارت بانکی منتقل شود و اجرای این طرح تا پایان سال ۱۴۰۵ به سراسر کشور تعمیم پیدا کند. طرح در ابتدا به صورت آزمایشی در پنج استان اجرا شده و زیرساخت‌های فنی آن نیز مورد آزمایش قرار گرفته است.
در سازوکار جدید، سهمیه بنزین از طریق کارت بانکی قابل استفاده خواهد بود و ارتباط میان خودرو، اطلاعات مالک یا بهره‌بردار و سهمیه به شکل الکترونیکی برقرار می‌شود. همچنین طبق اظهارات مطرح‌شده، فعال بودن خودرو برای استفاده از سهمیه اهمیت خواهد داشت.
با این حال، جزئیات نهایی اجرای سراسری طرح، نحوه ثبت و اتصال کارت بانکی و شرایط دقیق استفاده از سهمیه باید از سوی دستگاه‌های مسئول اعلام شود.
