متاکریتیک چیست؟ نحوه امتیازدهی تفاوت با IMDB و راتن تومیتوز و معرفی بهترین آثار

متاکریتیک چیست؟ تعریف و مفهوم وب‌سایت تجمیع نقدهای حرفه‌ای

اگر تا حالا به دنبال یک منبع دقیق و معتبر برای سنجش کیفیت فیلم‌ها، سریال‌ها، بازی‌های ویدیویی یا موسیقی بوده‌اید، حتماً با نام متاکریتیک (Metacritic) برخورد کرده‌اید. در این مقاله در سایت روزنو قرار است همه چیز را درباره متاکریتیک یاد بگیرید: از تاریخچه و نحوه امتیازدهی گرفته تا تفاوت‌های آن با IMDB و راتن تومیتوز، معرفی بهترین و بدترین آثار از نگاه متاکریتیک، و نکات سئویی برای وب‌مسترها.

متاکریتیک چیست؟ تعریف و مفهوم

متاکریتیک (Metacritic) یک وب‌سایت آمریکایی است که نقدهای منتقدان حرفه‌ای را برای فیلم‌ها، سریال‌ها، بازی‌های ویدیویی، موسیقی (آلبوم‌ها) و حتی کتاب‌ها جمع‌آوری و میانگین وزنی می‌کند. نام متاکریتیک از ترکیب دو کلمه Meta (فراتر) و Critic (منتقد) ساخته شده است؛ یعنی «فراتر از نقدهای منتقدان».

تفاوت اصلی متاکریتیک با رقبایی مثل IMDB و راتن تومیتوز در این است که:

• IMDB نمره کاربران عادی را نشان می‌دهد.
• راتن تومیتوز درصد نقدهای مثبت منتقدان را نشان می‌دهد.
• متاکریتیک میانگین وزنی نمرات عددی منتقدان را محاسبه می‌کند و یک نمره از ۰ تا ۱۰۰ ارائه می‌دهد.

به همین دلیل، بسیاری از منتقدان و حرفه‌ای‌ها، متاکریتیک را معتبرترین منبع نقد و بررسی می‌دانند.

تاریخچه متاکریتیک – از تولد تا خرید توسط CBS

تولد در سال ۱۹۹۹

متاکریتیک در سال ۱۹۹۹ توسط مارک دویل (Marc Doyle)، خواهرش جولی دویل رابرتز (Julie Doyle Roberts) و دوستشان جیسون دایتز (Jason Dietz) راه‌اندازی شد. ایده اولیه از آنجا آمد که مارک دویل که دانشجوی حقوق در دانشگاه کالیفرنیای جنوبی بود، از پراکندگی نقدهای فیلم‌ها در نشریات مختلف خسته شده بود. او تصمیم گرفت سیستمی بسازد که تمام نقدها را در یک جا جمع کند و با یک نمره استاندارد آنها را نشان دهد.

خرید توسط CNET Networks (۲۰۰۵)

در سال ۲۰۰۵، شرکت CNET Networks متاکریتیک را خرید. این خرید باعث شد متاکریتیک از یک پروژه کوچک دانشگاهی به یک وب‌سایت حرفه‌ای با تیم کامل تبدیل شود.

خرید توسط CBS Interactive (۲۰۰۸)

در سال ۲۰۰۸، شرکت CBS Corporation (سی‌بی‌اس) CNET Networks را خرید و به تبع آن متاکریتیک هم به مالکیت CBS درآمد. امروزه متاکریتیک زیرمجموعه CBS Interactive است و همچنان به عنوان یکی از معتبرترین منابع نقد و بررسی در جهان فعالیت می‌کند.

IMDB چیست؟ تاریخچه، نحوه امتیازدهی، بیوگرافی، پرامتیازترین فیلم‌ها و سریال‌ها و مقایسه با رقبا

نحوه امتیازدهی در متاکریتیک – فرمول پشت پرده

سیستم امتیازدهی متاکریتیک پیچیده‌تر از رقبای خود است. در ادامه آن را گام به گام توضیح می‌دهیم.

جمع‌آوری نقدها

متاکریتیک نقدهای منتقدان حرفه‌ای را از صدها منبع معتبر مثل نیویورک تایمز، گاردین، ورایتی، هالیوود ریپورتر، ای‌جی‌سی (برای بازی‌ها) و ده‌ها نشریه دیگر جمع‌آوری می‌کند.

تبدیل نقدها به نمره استاندارد

هر منتقد با سیستم خودش نمره می‌دهد (مثلاً از ۰ تا ۱۰، از ۰ تا ۱۰۰، یا با ستاره). متاکریتیک تمام این نمرات را به یک مقیاس استاندارد از ۰ تا ۱۰۰ تبدیل می‌کند.

میانگین وزنی (Weighted Average)

نکته کلیدی متاکریتیک این است که همه منتقدان وزن یکسان ندارند. منتقدانی که معروف‌تر، باسابقه‌تر یا از نشریات معتبرتر هستند، وزن بیشتری در نمره نهایی دارند. الگوریتم دقیق متاکریتیک مخفی است، اما می‌دانیم که منتقدان برتر (Top Critics) وزن بیشتری نسبت به منتقدان عادی دارند.

نمره کاربران (User Score)

علاوه بر نمره منتقدان، متاکریتیک یک نمره جداگانه از کاربران عادی هم نشان می‌دهد. کاربران می‌توانند از ۰ تا ۱۰ به آثار امتیاز بدهند. این نمره یک میانگین ساده است (نه وزنی) و معمولاً کمی با نمره منتقدان متفاوت است. اختلاف زیاد بین این دو نمره معمولاً نشانه یک فیلم بحث‌برانگیز است.

کد رنگی متاکریتیک

متاکریتیک از یک کد رنگی برای دسته‌بندی نمرات استفاده می‌کند:

• سبز (Green): نمره ۶۱ تا ۱۰۰ – یعنی اثر عالی یا خوب
• زرد (Yellow): نمره ۴۰ تا ۶۱ – یعنی اثر متوسط یا مختلط
• قرمز (Red): نمره ۰ تا ۳۹ – یعنی اثر ضعیف

تفاوت متاکریتیک با IMDB و راتن تومیتوز

برای درک بهتر متاکریتیک، بهتر است آن را با دو رقیب اصلی خود مقایسه کنیم.

کدام یک بهتر است؟

هیچکدام ذاتاً بهتر نیست؛ هرکدام برای هدف متفاوتی ساخته شده است:

• اگر می‌خواهید بدانید مردم عادی چه نظری دارند، IMDB را ببینید.
• اگر می‌خواهید سریع تصمیم بگیرید فیلم ببینید یا نه، راتن تومیتوز را ببینید.
• اگر می‌خواهید نظر دقیق و حرفه‌ای منتقدان را بدانید، متاکریتیک را ببینید.

معرفی بهترین فیلم‌های تاریخ از نگاه متاکریتیک (نمره ۱۰۰)

فقط تعداد بسیار کمی از فیلم‌ها موفق به کسب نمره کامل ۱۰۰ در متاکریتیک شده‌اند. در ادامه معروف‌ترین آنها را معرفی می‌کنیم.

فیلم پدرخوانده (The Godfather) – نمره ۱۰۰

حماسه خانواده مافیایی کورلئونه به کارگردانی فرانسیس فورد کاپولا. بسیاری آن را بهترین فیلم تاریخ سینما می‌دانند. متاکریتیک آن را با نمره کامل ۱۰۰ تأیید کرده است.

فیلم شهروند کین (Citizen Kane) – نمره ۱۰۰

شاهکار اورسن ولز که ساختار روایت سینمایی را برای همیشه تغییر داد. داستان زندگی چارلز فاستر کین، غول رسانه‌ای.

فیلم پنجره حیاط خلوت (Rear Window) – نمره ۱۰۰

یکی از بهترین ساخته‌های آلفرد هیچکاک. داستان عکاسی که از پنجره آپارتمانش به زندگی همسایه‌ها جاسوسی می‌کند و متوجه یک قتل احتمالی می‌شود.

فیلم کازابلانکا (Casablanca) – نمره ۱۰۰

عاشقانه‌ای کلاسیک در زمان جنگ جهانی دوم. هامفری بوگارت و اینگرید برگمن در یکی از به‌یادماندنی‌ترین فیلم‌های تاریخ سینما.

فیلم جادوگر شهر از (The Wizard of Oz) – نمره ۱۰۰

فیلم موزیکال محبوب که نسل‌ها را با خود همراه کرده. داستان دوروتی و سفرش به سرزمین اوز.

فیلم سه رنگ: قرمز (Three Colors: Red) – نمره ۱۰۰

آخرین فیلم از سه‌گانه سه رنگ ساخته کریشتوف کیشلوفسکی. درام هنری و عمیق درباره سرنوشت و ارتباط انسانی.

فیلم پسری با دوچرخه (The Kid with a Bike) – نمره ۱۰۰

درام بلژیکی ساخته برادران داردن. داستان پسری جوان که به دنبال پدرش می‌گردد.

معرفی فیلم‌هایی با نمره ۰ در متاکریتیک

در طرف دیگر جدول، فیلم‌هایی قرار دارند که نمره صفر (یا نزدیک به صفر) گرفته‌اند. این نادر است، اما اتفاق می‌افتد.

فیلم زن گربه‌ای (Catwoman) – نمره ۲۷

فیلم ابرقهرمانی هالی بری که یکی از بدترین فیلم‌های تاریخ سینما محسوب می‌شود. منتقدان آن را «غیرقابل تماشا» و «احمقانه» توصیف کردند.

فیلم برادران گریم (The Brothers Grimm) – نمره ۲۷

ساخته تری گیلیام با بازی مت دیمون و هیث لجر. منتقدان گفتند «هیچکدام از جادوی فیلم‌های قبلی گیلیام را ندارد».

فیلم مرد عنکبوتی ۳ (Spider-Man 3) – نمره ۵۹

ضعیف‌ترین فیلم سه‌گانه سم ریمی. بازی زیاد شخصیت شرور و صحنه‌های رقص معروف توپیتر.

راتن تومیتوز چیست؟ نحوه امتیازدهی، تاریخچه، تفاوت با IMDB و معرفی بهترین فیلم‌ها

معرفی بهترین سریال‌های تاریخ از نگاه متاکریتیک

متاکریتیک برای سریال‌ها هم نمره دارد (معمولاً برای فصل اول یا کل سریال).

سریال چرنوبیل (Chernobyl) – نمره ۸۳

مینی‌سریال تاریخی HBO که نمره بسیار بالایی از متاکریتیک گرفته است. روایتی نفس‌گیر از فاجعه هسته‌ای ۱۹۸۶.

سریال بریکینگ بد (Breaking Bad) – نمره ۹۹ (فصل پنجم)

فصل پایانی بریکینگ بد یکی از بالاترین نمرات تاریخ متاکریتیک را دارد. بسیاری آن را بهترین سریال تاریخ می‌دانند.

سریال بازی تاج‌وتخت (Game of Thrones) – نمره ۹۴ (فصل چهارم)

اوج سریال فانتزی HBO. فصل چهارم شامل صحنه‌های به‌یادماندنی مثل محاکمه تیریون و نبرد دیوار است.

سریال وراثت (Succession) – نمره ۹۷ (فصل دوم)

درام کمدی HBO درباره خانواده رسانه‌ای قدرتمند. دیالوگ‌ های تیز و شخصیت‌پردازی عالی.

سریال فلبرگ (Fleabag) – نمره ۹۶ (فصل دوم)

کمدی درام بریتانیایی ساخته فوبه والر بریج. دو فصل کوتاه اما تأثیرگذار.

معرفی بهترین بازی‌های تاریخ از نگاه متاکریتیک

متاکریتیک یکی از معتبرترین منابع نقد بازی‌های ویدیویی است و نمرات آن تأثیر مستقیمی بر فروش بازی‌ها دارد.

بازی افسانه زلدا: نفس وحش (The Legend of Zelda: Breath of the Wild) – نمره ۹۷

اثر نینتندو برای نینتندو سوئیچ. یک جهان باز به وسعت باورنکردنی و آزادی عمل کامل برای بازیکن.

بازی رد دد ریدمپشن ۲ (Red Dead Redemption 2) – نمره ۹۷

اثر راکستار گیمز. وسترن حماسی با داستانی عمیق و دنیایی زنده و نفس‌گیر.

بازی آخرین بازمانده از ما (The Last of Us) – نمره ۹۵

اثر ناتی داگ. داستان عاطفی و تأثیرگذار در جهان پساآخرالزمانی.

بازی گاد آف وار (God of War) – نمره ۹۴

بازآفرینی حماسی از سری کرتوس. ترکیب اکشن و داستان پدر-پسری بی‌نظیر.

بازی الدر رینگ (Elden Ring) – نمره ۹۶

اثر فروم سافتور ساخته هیدتاکا میازاکی با همکاری جرج آر. آر. مارتین. جهان باز و چالش‌برانگیز.

معرفی بهترین آلبوم‌های موسیقی از نگاه متاکریتیک

متاکریتیک علاوه بر فیلم و سریال و بازی، برای آلبوم‌های موسیقی هم نمره دارد.

آلبوم فرزندان کامی (Kid A) – ریدیوهد (Radiohead) – نمره ۱۰۰

آلبوم تجربی و جریان‌ساز ریدیوهد که موسیقی راک را برای همیشه تغییر داد.

آلبوم به ببر بخند (To Pimp a Butterfly) – کندریک لامار (Kendrick Lamar) – نمره ۹۶

یکی از بهترین آلبوم‌های هیپ‌هاپ تاریخ. شعرهای عمیق و موسیقی پیشرو.

آلبوم ۲۱ (21) – ادل (Adele) – نمره ۹۰

آلبوم پرفروش و پرطرفدار خواننده بریتانیایی. ترانه‌های احساسی و صدای خیره‌کننده.

نحوه استفاده از متاکریتیک برای انتخاب فیلم یا بازی

اگر شما هم مثل کاربران روزنو می‌خواهید از متاکریتیک برای انتخاب بهترین فیلم یا بازی استفاده کنید، این مراحل را دنبال کنید:

مرحله اول: نمره متاسکور (Metascore) را ببینید

• نمره ۸۱ تا ۱۰۰: عالی – تماشا یا خرید اجباری
• نمره ۶۱ تا ۸۰: خوب – ارزش وقت گذاشتن دارد
• نمره ۴۰ تا ۶۰: متوسط – فقط اگر به ژانر علاقه دارید
• نمره ۰ تا ۳۹: ضعیف – احتمالاً وقت شما را تلف می‌کند

مرحله دوم: نمره کاربران (User Score) را مقایسه کنید

اگر نمره منتقدان بالا و نمره کاربران پایین باشد، احتمالاً فیلم یا بازی هنری، جنجالی یا غیرعامه‌پسند است.
اگر نمره منتقدان پایین و نمره کاربران بالا باشد، احتمالاً فیلم تجاری و سرگرم‌کننده‌ای است که منتقدان متوجه آن نشده‌اند.

مرحله سوم: تعداد نقدها را بررسی کنید

یک فیلم با نمره ۱۰۰ و فقط ۵ نقد، اعتباری برابر با فیلمی با نمره ۹۹ و ۵۰ نقد ندارد.

مرحله چهارم: برخی از نقدها را بخوانید

در پایین صفحه هر فیلم، خلاصه چند نقد برتر نمایش داده می‌شود. خواندن آنها کمک می‌کند متوجه شوید نقاط قوت و ضعف اثر چیست.

مزایا و معایب متاکریتیک

مزایا

• نمره وزنی و دقیق از منتقدان حرفه‌ای
• پوشش چهار رسانه اصلی (فیلم، سریال، بازی، موسیقی)
• کد رنگی ساده و قابل فهم
• جدا بودن نمره منتقدان و کاربران
• جمع‌آوری نقدها از صدها منبع معتبر
• معتبرترین منبع برای بازی‌های ویدیویی

معایب

• الگوریتم وزنی مخفی است و شفاف نیست
• ممکن است برخی منتقدان خوب پوشش داده نشوند
• نمره کاربران گاهی توسط طرفداران دستکاری می‌شود
• برای فیلم‌های قدیمی (قبل از ۱۹۹۹) اطلاعات کمتری دارد
• بعضی منتقدان سیستم وزنی را «جعبه سیاه» می‌نامند

انتقادات به متاکریتیک

با وجود محبوبیت، متاکریتیک همیشه مورد انتقاد بوده است.

شفاف نبودن الگوریتم وزنی

بسیاری از منتقدان و استودیوها شکایت دارند که نمی‌دانند دقیقاً چگونه نمره نهایی محاسبه می‌شود. متاکریتیک جزئیات الگوریتم خود را فاش نمی‌کند.

بمباران نمره کاربران (User Score Bombing)

طرفداران بازی‌ها یا فیلم‌های خاص گاهی به طور هماهنگ به یک اثر نمره بسیار پایین می‌دهند تا نمره کاربران را خراب کنند. برعکس، طرفداران متعصب هم نمره‌های ۱۰ می‌دهند.

تأثیر بیش از حد بر صنعت

نمره متاکریتیک یک بازی یا فیلم می‌تواند مستقیماً روی فروش و حقوق و پاداش سازندگان تأثیر بگذارد. این فشار گاهی باعث می‌شود استودیوها به جای خلاقیت، دنبال نمره بالا بروند.

آینده متاکریتیک – چه تغییراتی در راه است؟

متاکریتیک در سال‌های اخیر تغییرات زیادی داشته و باز هم تغییر خواهد کرد:

• افزوده شدن پوشش بیشتر برای سریال‌های پلتفرم‌های استریم (نتفلیکس، آمازون، اپل تی‌وی)
• بهبود الگوریتم تشخیص نقدهای جعلی و رأی‌های دستکاری شده
• احتمالاً افزوده شدن نمره جداگانه برای «منتقدان کاربران عادی با سابقه» (مثل IMDB)
• گسترش به رسانه‌های جدید مثل پادکست‌ها

سوالات متداول متاکریتیک

متاکریتیک بهتر است یا راتن تومیتوز؟

بستگی به نیاز شما دارد. برای تصمیم سریع، راتن تومیتوز (درصد تازه یا گندیده) ساده‌تر است. برای نقد دقیق حرفه‌ای، متاکریتیک بهتر است.

آیا نمره کاربران متاکریتیک معتبر است؟

کمتر از نمره منتقدان. زیرا کاربران به راحتی می‌توانند بدون دیدن فیلم یا بازی رأی بدهند. اما به هر حال یک دیدگاه کلی از نظر مردم عادی می‌دهد.

چه نمره‌ای در متاکریتیک خوب است؟

بالای ۷۵: خیلی خوب
بالای ۸۵: عالی
بالای ۹۰: نادر و فوق‌العاده
زیر ۵۰: ضعیف

آیا متاکریتیک برای فیلم‌های ایرانی نمره دارد؟

به ندرت. مگر اینکه فیلم ایرانی در جشنواره‌های بین‌المللی اکران شده باشد و منتقدان غربی به آن توجه کرده باشند.

نتیجه‌گیری – متاکریتیک مرجع نقد حرفه‌ای

در این مقاله در سایت روزنو سعی کردیم همه چیز را درباره متاکریتیک برایتان جمع‌آوری کنیم: از تاریخچه و نحوه امتیازدهی گرفته تا تفاوت با IMDB و راتن تومیتوز، معرفی بهترین و بدترین فیلم‌ها، سریال‌ها، بازی‌ها و آلبوم‌ها، و نکات سئویی برای تولید محتوا.

متاکریتیک امروزه به معتبرترین منبع نقد حرفه‌ای فیلم، سریال، بازی و موسیقی در جهان تبدیل شده است. اگرچه سیستم وزنی مخفی آن گاهی محل انتقاد است، اما هیچ منبع دیگری به اندازه متاکریتیک نقدهای منتقدان را به صورت استاندارد و قابل مقایسه در یک جا جمع نمی‌کند.

نکته مهم این است که هیچ نمره‌ای جای سلیقه شخصی شما را نمی‌گیرد. متاکریتیک، راتن تومیتوز و IMDB هرکدام ابزارهایی هستند برای کمک به تصمیم‌گیری، اما در نهایت این شما هستید که باید فیلم یا بازی را ببینید و نظر خودتان را بسازید.

منابع

1. Metacritic Official About Page
2. CBS Interactive. (2008). “CBS Acquires CNET Networks”.
3. Doyle, M. (2019). “The Founding of Metacritic”. USC Alumni Interview.
4. Lang, B. (2021). “How Metacritic’s Weighted Score Works”. Variety.
5. IGN. (2005). “CNET Acquires Metacritic”.
6. Official Metacritic Top Movies of All Time List.
7. “Metacritic vs OpenCritic: The Future of Game Reviews”

فیلم‌های ابرقهرمانی پرفروش جهان؛ از آکوامن تا انتقام‌جویان (خلاصه داستان و بررسی)