روزِنو
تغییر تازه در یارانه نقدی؛ تعداد یارانهبگیران شهریور افزایش یافت
واریز یارانه نقدی شهریور ۱۴۰۵ در قالب مرحله ۱۸۷، علاوه بر مشخص شدن رقم پرداختی به دهکهای چهارم تا نهم، از افزایش تعداد مشمولان این گروه نسبت به ماه قبل خبر میدهد. بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی سازمان هدفمندسازی یارانهها، در شهریورماه مجموع اعتبار اختصاصیافته به یارانه نقدی دهکهای چهارم تا نهم به ۱۳ هزار و ۵۴۱ میلیارد تومان رسید و این مبلغ به حساب سرپرستان بیش از ۱۵.۷ میلیون خانوار واریز شد.
مقایسه آمار مرحله ۱۸۷ با مرحله ۱۸۶ در مردادماه نشان میدهد که هم تعداد سرپرستان خانوار دریافتکننده و هم جمعیت افراد قرارگرفته در دهکهای چهارم تا نهم افزایش داشته است. البته این تغییر به معنای افزایش مبلغ سرانه یارانه نیست و بیشتر باید آن را در چارچوب بهروزرسانی اطلاعات خانوارها و تغییرات جمعیتی بررسی کرد.
یارانه شهریور دهکهای چهارم تا نهم واریز شد
یارانه نقدی مرحله ۱۸۷ مربوط به شهریور ۱۴۰۵ به حساب سرپرستان خانوارهای دهکهای چهارم تا نهم واریز و قابل برداشت شده است. بر اساس اعلام سازمان هدفمندسازی یارانهها، در این مرحله ۱۳۵ هزار و ۴۱۰ میلیارد ریال، معادل ۱۳ هزار و ۵۴۱ میلیارد تومان، به حساب ۱۵ میلیون و ۷۰۲ هزار و ۵۰۳ سرپرست خانوار واریز شده است.
این پرداخت از طریق ۲۸ بانک عامل در سراسر کشور انجام شده و مانند مراحل گذشته، مبالغ مربوط به برخی اقساط تسهیلات و تعهدات مالی نیز در پرداخت نهایی برخی خانوارها لحاظ شده است. از جمله موارد اعلامشده برای اعمال کسورات میتوان به تسهیلات وام اربعین، تسهیلات کرونا و خریدهای اعتباری اشاره کرد.
این موضوع اهمیت بررسی مبلغ واقعی واریزی را برای خانوارها بیشتر میکند؛ زیرا مبلغی که پس از اعمال کسورات به حساب سرپرست خانوار میرسد، ممکن است با رقم اسمی یارانه تفاوت داشته باشد.
افزایش ۳۰.۷ میلیارد تومانی اعتبار یارانه در شهریور
یکی از تغییرات قابل توجه در آمار مرحله ۱۸۷، رشد اعتبار اختصاصیافته به دهکهای چهارم تا نهم است.
در مرحله ۱۸۶ مربوط به مردادماه، مبلغ ۱۳۵ هزار و ۱۰۳ میلیارد ریال، معادل حدود ۱۳ هزار و ۵۱۰.۳ میلیارد تومان، برای این گروه پرداخت شده بود. در شهریورماه این رقم به ۱۳۵ هزار و ۴۱۰ میلیارد ریال رسید.
به این ترتیب، اعتبار پرداختی در فاصله مرداد تا شهریور حدود ۳۰.۷ میلیارد تومان افزایش داشته است. این افزایش معادل حدود ۰.۲۳ درصد نسبت به رقم مردادماه است.
افزایش رقم کل پرداختی را نباید بهتنهایی به عنوان افزایش مبلغ یارانه هر فرد تفسیر کرد؛ زیرا تعداد افراد مشمول نیز در همین بازه افزایش یافته است. بنابراین بخشی از رشد هزینه کل پرداختی دولت به افزایش جمعیت تحت پوشش مربوط میشود.
۱۰۴ هزار نفر به جمع یارانهبگیران اضافه شدند
آمار جمعیتی مرحله ۱۸۷ نشان میدهد تعداد افراد قرارگرفته در دهکهای چهارم تا نهم که مشمول دریافت یارانه هستند، نسبت به مردادماه افزایش یافته است.
در مردادماه، تعداد افراد این گروه ۴۵ میلیون و ۲۲۴ هزار و ۵۶۹ نفر اعلام شده بود. این رقم در شهریورماه به ۴۵ میلیون و ۳۲۸ هزار و ۸۱۸ نفر رسید. بنابراین در فاصله دو ماه، تعداد افراد تحت پوشش حدود ۱۰۴ هزار و ۲۴۹ نفر بیشتر شده است.
افزایش جمعیت مشمول میتواند تحت تأثیر تغییرات اطلاعات خانوار، بهروزرسانی پایگاههای اطلاعاتی و تغییر وضعیت خانوارها باشد. بنابراین صرف افزایش تعداد دریافتکنندگان به معنی آن نیست که همه این افراد به شکل همزمان و به یک دلیل مشخص وارد فهرست یارانهبگیران شدهاند.
تعداد سرپرستان خانوار نیز افزایش یافت
همزمان با افزایش جمعیت مشمول، تعداد سرپرستان خانوار دریافتکننده یارانه نیز بیشتر شده است.
در مرحله مردادماه، یارانه دهکهای چهارم تا نهم به حساب ۱۵ میلیون و ۶۷۰ هزار و ۹۹۸ سرپرست خانوار واریز شده بود. این تعداد در مرحله شهریور به ۱۵ میلیون و ۷۰۲ هزار و ۵۰۳ سرپرست خانوار افزایش یافت. به این ترتیب، تعداد سرپرستان خانوار دریافتکننده حدود ۳۱ هزار و ۵۰۵ نفر بیشتر شده است.
با مقایسه این دو رقم میتوان دید که رشد تعداد افراد مشمول بیشتر از رشد تعداد سرپرستان خانوار بوده است. این موضوع با تغییرات طبیعی ساختار خانوارها و اضافه شدن اعضای جدید به برخی خانوارها سازگار است، هرچند علت دقیق هر تغییر تنها از طریق دادههای رسمی پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان قابل تعیین است.
آیا مبلغ یارانه نقدی افزایش یافته است؟
افزایش اعتبار کل پرداختی در شهریورماه به معنای افزایش مبلغ یارانه نقدی هر فرد نیست. برای دهکهای چهارم تا نهم، مبلغ پایه یارانه نقدی همچنان ۳۰۰ هزار تومان به ازای هر نفر اعلام شده و رقم دریافتی هر خانوار بر اساس تعداد اعضای مشمول محاسبه میشود.
به همین دلیل، اگر تعداد افراد مشمول افزایش پیدا کند، مجموع هزینه پرداختی دولت نیز میتواند بیشتر شود؛ حتی اگر مبلغ سرانه یارانه بدون تغییر باقی مانده باشد.
در کنار یارانه نقدی، موضوع کالابرگ الکترونیکی نیز یکی از محورهای مهم حمایت معیشتی دولت است. روزنو در گزارش «کالابرگ الکترونیکی جدید از ۱۵ مهر ۱۴۰۵؛ مبلغ، مشمولان و جزئیات مرحله تازه» آخرین جزئیات مربوط به مرحله جدید کالابرگ، زمان اجرای آن و وضعیت مشمولان را بررسی کرده است. کالابرگ الکترونیکی جدید از ۱۵ مهر ۱۴۰۵؛ مبلغ، مشمولان و جزئیات مرحله تازه
علت افزایش تعداد یارانهبگیران شهریور چیست؟
یکی از دلایل اصلی تغییر تعداد مشمولان، بهروزرسانی اطلاعات خانوارها در پایگاههای اطلاعاتی دولت است. وضعیت اقتصادی خانوارها و ساختار جمعیتی ثابت نیست و در طول زمان ممکن است اطلاعات مربوط به ازدواج، طلاق، تولد، فوت، تغییر سرپرست خانوار یا تشکیل خانوار جدید در سامانههای مربوط اصلاح شود.
به همین دلیل، تعداد یارانهبگیران در هر ماه لزوماً ثابت نمیماند. همچنین دهکبندی خانوارها بر اساس اطلاعات اقتصادی و اجتماعی موجود در پایگاههای رسمی انجام میشود و تغییر این اطلاعات میتواند بر وضعیت مشمولیت خانوار اثر بگذارد.
از سوی دیگر، اعمال کسورات نیز باعث میشود مبلغ نهایی قابل برداشت برای برخی خانوارها با مبلغ اسمی یارانه متفاوت باشد. سازمان هدفمندسازی یارانهها در اطلاعیه مربوط به مرحله ۱۸۷ نیز به اعمال کسورات مربوط به برخی تسهیلات و خریدهای اعتباری اشاره کرده است.
مقایسه یارانه مرداد و شهریور ۱۴۰۵
برای درک بهتر تغییرات، مقایسه آمار دو مرحله متوالی تصویر روشنتری ارائه میدهد:
| شاخص | مرداد ۱۴۰۵ | شهریور ۱۴۰۵ | تغییر |
|---|---|---|---|
| مرحله پرداخت | ۱۸۶ | ۱۸۷ | یک مرحله |
| اعتبار کل | ۱۳۵٬۱۰۳ میلیارد ریال | ۱۳۵٬۴۱۰ میلیارد ریال | ۳۰.۷ میلیارد تومان افزایش |
| سرپرستان خانوار | ۱۵٬۶۷۰٬۹۹۸ نفر | ۱۵٬۷۰۲٬۵۰۳ نفر | ۳۱٬۵۰۵ نفر افزایش |
| جمعیت مشمول | ۴۵٬۲۲۴٬۵۶۹ نفر | ۴۵٬۳۲۸٬۸۱۸ نفر | ۱۰۴٬۲۴۹ نفر افزایش |
آمار مرداد و شهریور هر دو بر اساس اعلام سازمان هدفمندسازی یارانهها منتشر شدهاند.
واریز یارانه و تغییرات پرداختی خانوارها
تغییرات ماهانه در تعداد یارانهبگیران موضوعی است که میتواند برای خانوارها اهمیت زیادی داشته باشد؛ بهخصوص برای افرادی که وضعیت اقتصادی یا ساختار خانوار آنها در ماههای اخیر تغییر کرده است.
از طرف دیگر، نباید افزایش تعداد مشمولان را با افزایش مبلغ سرانه یارانه اشتباه گرفت. آنچه در آمار شهریور تغییر کرده، علاوه بر افزایش محدود اعتبار کل، تعداد افراد و سرپرستان خانوارهای قرارگرفته در فهرست پرداخت است.
همچنین خانوارهایی که مبلغی کمتر از انتظار دریافت کردهاند، باید توجه داشته باشند که کسورات قانونی و تعهدات مالی میتواند روی مبلغ نهایی اثر بگذارد. بنابراین مقایسه رقم واریزی با مبلغ اسمی یارانه، بدون در نظر گرفتن کسورات، ممکن است باعث برداشت اشتباه شود.
برای دنبال کردن سایر تغییرات مربوط به پرداختهای شهریور و مشکلات احتمالی در مبالغ واریزی، روزنو گزارش کم واریز شدن حقوق شهریور بازنشستگان تأمین اجتماعی و روش پیگیری را نیز منتشر کرده است. کم واریز شدن حقوق شهریور بازنشستگان تأمین اجتماعی؛ علت و روش پیگیری
جمعبندی
مرحله ۱۸۷ یارانه نقدی شهریور ۱۴۰۵ برای دهکهای چهارم تا نهم با اعتبار ۱۳ هزار و ۵۴۱ میلیارد تومان انجام شد. در این مرحله، یارانه به حساب ۱۵ میلیون و ۷۰۲ هزار و ۵۰۳ سرپرست خانوار واریز شد و تعداد افراد قرارگرفته در این گروههای دهکی به ۴۵ میلیون و ۳۲۸ هزار و ۸۱۸ نفر رسید.
مقایسه با مردادماه نشان میدهد حدود ۱۰۴ هزار نفر به جمعیت مشمول اضافه شده و تعداد سرپرستان خانوار نیز حدود ۳۱ هزار و ۵۰۰ نفر افزایش یافته است. در عین حال، اعتبار کل پرداختی حدود ۳۰.۷ میلیارد تومان بیشتر شده است.
این ارقام نشان میدهد تغییرات پایگاه اطلاعات خانوار و بهروزرسانی فهرست مشمولان، میتواند حتی در فاصله یک ماه باعث تغییر تعداد دریافتکنندگان یارانه شود؛ بنابراین برای بررسی وضعیت هر خانوار، ملاک نهایی باید اطلاعات و اعلامیههای رسمی دستگاههای مسئول باشد.
