گلایه مردم از سود کم سپرده های «عمره» و پاسخ مسئولان
پیشنهاد از طریق پیامکبعد از اعلام تغییرات نرخ سود سپردهها در شبکه بانکی، داغ برخی از سپرده گذاران حج عمره تازه شد. زیرا برهمین اساس و طبق توافق شورای هماهنگی مدیران بانکهای دولتی و کانون بانکهای خصوصی نرخ سود روز شمار ۷ درصد و نرخ سود سپردههای ۵ ساله ۲۰ درصد تعیین شد.
حال سپرده گذاران از مسئولان می پرسند چرا با این شرایط باید به سپرده های آن ها که در نوع خود بلند مدت محسوب می شود ۶ تا ۱۰ یا حداکثر ۱۵ درصد سود پرداخت شود؟
حرف سپرده گذاران
این روزها از این قبیل حرف ها زیاد می شنوی. به ویژه اگر روزنامه نگار باشی:
-” آقا می دانید مردم چقدر پول خوابانده اند در بانک ها؟ بیشتر هم بیش از یک یا ۲ سال در حساب می ماند ولی سودی که می دهند کوتاه مدت است. آیا این درست است؟”
-” پولت را چند سال می خوابانی آن وقت سود کوتاه مدت و میان مدت می دهند با هزار تبصره و ماده. من که از آن ها نمی گذرم! حقم را که سود عادلانه است می خواهم. باید عدالت و انصاف را رعایت کنند.”
-” این انصاف نیست! باید سپرده کسانی که طبق قرعه کشی انجام شده حداقل ۶ تا ۷ سال دیگر اعزام می شوند و فعلا امکان تشرف ندارند با نرخ جدید سود محاسبه شود. خدا را خوش نمی آید.”
-” بانک ها چه دولتی و چه خصوصی کی و کجا انصاف را رعایت کرده اند که این بار دوم باشد؟ شاید مردم باید پول عمره را از بانک ها خارج کنند تا بانک ها این قدر ظلم در حق آنان نکنند.”
-” برخی نمایندگان مجلس فرمودند باید کارشناسی شود یا اگر کسی شکایت کرد بررسی می شود، شما به عنوان نماینده ما از آقایان بپرسید بررسی کردند؟”
روزهای خوش بانک ها
طی هفته های گذشته مردم با مراجعه به شعب بانک های ملی و ملت برای با خبر شدن از نتیجه ثبت نام خود با پاسخ هایی مبنی بر اعلام نشدن نتایج توسط سازمان حج و زیارت روبه رو می شدند.
بر اساس گزارش مشرق بعد از ثبت نام ۶ میلیون و ۵۶۶هزار و ۲۰۳ نفر و پرداخت ۸۰۰ هزار تومان برای هر نفر در مجموع مبلغی برابر با۰۰۰/۴۰۰/۹۶۲/۲۵۲/۵ میلیارد تومان به خزانه این ۲ بانک واریزشد ، مدیران سازمان حج و زیارت از پرداخت سود ۶ درصدی به سپرده گذاران حج عمره خبر دادند .
در حالی که بانک ها برای پرداخت تسهیلات عقود مشارکتی سودی را برابر با ۲۵ درصد از مردم دریافت می کنند اما برای این سپرده گذاران ، به گفته برخی ها ۶ درصد و به گفته خودشان ۱۵ درصد سود در نظر گرفته اند.
حال که قرار است اولین اعزام این ثبت نام کنندگان در سال ۱۳۹۳ باشد ، میزان سپرده این افراد باید حداقل ۳ سال در بانک بماند که خدا می داند چه سودی نصیب این بانک ها می شود! البته از قرار معلوم اعزام این تعداد از حجاج ۱۰ سالی زمان خواهد برد که در این صورت سود دریافتی بانک ها از این سپرده به ده ها میلیارد تومان نیز خواهد رسید.
نکته قابل توجه در این میان از بین رفتن ارزش پول این افراد است. چرا که در شرایط تورمی و در حالی که متوسط تورم در کشور ۲۰ درصد است، اگر به سپرده گذاران ۱۵ درصد سود پرداخت شود در حقیقت سالی ۵ درصد از ارزش پول آن ها کاسته می شود.
به یاد داریم رئیس سازمان حج و زیارت یک روز پس از آنکه ثبت نام عمره در بانکها آغاز شد، گفت: «براساس تفاهم صورتگرفته با بانک، قرار شده است سود این سپردهها ۱۰ درصد محاسبه شود»؛ اما دوازدهم بهمن ماه که حدود ۵ ماه از سپردهگذاری عمره میگذشت، رئیس شورای هماهنگی مدیران عامل بانکها اعلام کرد که براساس قراردادهای قبلی، سود این سپردهها ۶ درصد است.
به گزارش ایسنا، سازمان حج و زیارت پس از گذشت ۴ ماه سرانجام ۲۸ دیماه، ۶ میلیون و ۵۶۶هزار و ۲۰۳ نفری را که در بانکهای ملی و ملت ودیعهگذاشته بودند، قرعهکشی کرد. اما افرادی که اکنون برای عمره ودیعهگذاشته اند و به گفته مسئولان سازمان حج و زیارت، هر روز با بخشهای مختلف این سازمان تماس میگیرند، میخواهند بدانند تکلیفشان چیست و اگر قرار است تا ۱۰ سال دیگر اعزام شوند، برای سپرده خود فکری کنند. زیرا سپرده ودیعهگذاران از ۳ تا ۱۰ سال در بانکها میماند که براساس قوانین جاری نظام بانکی کشور، این سپردهها با توجه به مدت زمانی که در اختیار بانکها قرار دارد، باید از ۱۲ تا ۱۵ درصد سود بهرهمند شود. هرچند این سود براساس نظام قبلی محاسبه شده است و در نظام جدید بانکی، سود سپردههای بلندمدت بین ۱۵ تا ۱۷ درصد محاسبه میشود. البته سپرده بلندمدت نیز حداکثر ۵ ساله است که سود آن نیز ۲۰ درصد محاسبه میشود.
براساس قوانین نظام بانکی کشور اگر سپردهای در بانکها گذاشته شود و با عنوان «قرضالحسنه» یا «بلندمدت» نباشد، در شبکه بانکی، کوتاهمدت ثبت میشود حتی اگر ۱۰ سال نزد بانک بماند و در تمام این مدت نیز سود سپرده کوتاهمدت به آن تعلق میگیرد که اتفاقا سپرده عمره همین شرایط را دارد، چون تنها با عنوان سپرده در نزد بانکهاست.
از طرف دیگر”فرشاد حیدری” مدیر عامل بانک ملی اوایل بهمن ماه با بیان این که تعیین نرخ سود سپرده به عهده بانکها گذاشته شده است به مهر گفت: بر این اساس نرخ سود سپرده کوتاه مدت روز شمار ۷ درصد، سپرده کوتاه مدت ۳ ماه ۱۰ درصد، سپرده کوتاه مدت ۶ ماه ۱۲ درصد، سپرده مدتدار ۹ ماهه ۱۵ درصد، سپرده یک ساله ۱۷ درصد و سود سپرده ۵ ساله ۲۰ درصد تعیین شد. همچنین برای سپردههای ۲ تا ۴ ساله تعیین سود بانکی در اختیار بانک هاست.
در همین حال “حسینی” وزیر امور اقتصادی و دارایی و سخنگوی اقتصادی دولت نیز عنوان کرد که نرخ سود سپرده ها بین ۷ تا ۲۰ درصد است و باید نرخ سود سپرده های یک ساله ۱۷ درصد و ۵ ساله ۲۰ درصد باشد. همچنین نرخ سود سپرده های بین یک تا ۵ سال نیز در اختیار بانک هاست.
از سوی دیگر “علی لیالی” رئیس سازمان حج و زیارت چندی قبل در مورد سود سپرده به عمره گزاران تاکید کرده بود که سود سپرده عمره گزاران همانند سایر سپرده گذاری ها و مصوب بانک هاست.
پس از اظهار نظرهای مسئولان، مشخص است که برخلاف گفته مسئولان، سود سپرده گذاران عمره همانند سایر سپرده ها نیست.
در همین باره “علی محدث” مدیر اداری مالی سازمان حج و زیارت درمورد قرار داد سازمان حج با بانک ها می گوید: تعیین نرخ سود سپرده های عمره بر عهده سازمان حج نیست و در قرارداد موجود نیز عنوان شده که سود سپرده بر عهده بانک هاست.
وی اضافه می کند: مقرر شده است که براساس قوانین و مقررات بانکی کشور نرخ سود سپرده عمره گزاران تعیین و پرداخت شود و بانک ها موظف به اجرای آن هستند.
مدیر اداری مالی سازمان حج و زیارت تاکید می کند: سازمان حج تعیین کننده سود نیست اما مدافع زائران و عمره گزاران است و اجازه نمی دهد حقی از آنان تضییع شود.
بالاخره سود چند درصد؟
جالب آن که در بازار داغ و متفاوت اعلام نرخ سودهای متفاوت برای سپرده های متقاضیان حج عمره، هنوز هم کسی به درستی نمی داند این نرخ چقدر است! بنابراین به سراغ چند نفر از مسئولان بانکی می روم. مسئولان بانک ملی که تقاضای ارسال سوالات را کرده بودند با وجود انجام این کار تا لحظه پایانی تنظیم این گزارش پاسخی ندادند. البته بانک ملی در تاریخ ۱۲/۱۱/۱۳۹۰ اعلام کرد: “براساس قوانین و ضوابط بانک مرکزی برای تمام سپردهگذاران عمره مفرده در زمان ودیعهگذاری، سپرده بلند مدت ۵ ساله با نرخ رسمی زمان قرارداد به میزان ۱۵ درصد سود علیالحساب افتتاح کرده است. در عین حال، بانک ملی ایران براساس ضوابط بانک مرکزی بهمنظور واریز سود علیالحساب سپرده مذکور برای ودیعهگذاران، سپردهگذاری کوتاهمدت نیز افتتاح کرده است که به این سپرده نیز سود علیالحساب کوتاه مدت تعلق میگیرد.”
اما هنوز این سئوال باقی می ماند که آیا بانک ملی قصد ندارد این سود را متناسب با شرایط افزایش دهد؟ یکی از کارشناسان روابط عمومی بانک ملی در پاسخ می گوید: با شرایط جدید حتما خواسته های مردم مد نظر قرار می گیرد. ولی تا کنون تصمیم جدیدی اتخاذ نشده است.
در مراجعه به مسئولان بانک ملت نیز “ذوالفقاری” مسئول واحد بازاریابی و امور مشتریان بانک ملت استان خراسان رضوی در این باره می گوید: برای تمام افرادی که از سال ۱۳۸۷ برای اعزام به حج عمره اقدام به سپرده گذاری در این بانک کرده اند سود ۱۵ درصد در نظر گرفته شده است.
وی اضافه می کند: البته اگر زائری پیش از ۵ سال اعزام شود و سپرده خود را بردارد بر حسب ماندگاری سپرده اش و قوانین مربوط به آن مدت، سود پرداخت می شود.
وی تاکید می کند: پیش از این سود مذکور بلوکه می شد و سپرده گذار حق برداشت آن را نداشت ولی ۳ یا ۴ ماه است که تمام افرادی که ثبت نام کرد ه اند می توانند با بررسی حساب کوتاه مدت خود ببینند که سود ۱۵ درصد هر ماه به حساب کوتاه مدتشان واریز می شود.
از “ذوالفقاری” می پرسم با توجه به افزایش نرخ سود سپرده ها آیا بانک ملت بنا ندارد این نرخ را برای سپرده گذاران حج عمره افزایش دهد؟ وی پاسخ می دهد: تا کنون هیچ تصمیم جدیدی برای سپرده های پیش از ۱۰/۱۱/۱۳۹۰ گرفته نشده است.
ولی یک کارشناس روابط عمومی بانک ملت در پاسخ این سوال می گوید: هرچند هنوز اجرایی نشده ولی قرار است سود بلند مدت بین ۱۷ تا ۱۸ درصد به این سپرده ها تعلق گیرد که با ریخته شدن این سود به حساب کوتاه مدت به آن نیز سودی معادل ۹ درصد تعلق می گیرد که در مجموع حدود ۲۶ درصد می شود.
وقتی از وی می پرسم که این موضوع تا چه حد معتبر است و کی اجرایی می شود؟ می گوید این را باید از مقام های بالای بانک بپرسید.
شاید برای اطمینان بیشتر بهتر باشد برای بستن حساب فردی که در سال ۱۳۸۷ در یکی از این بانک ها برای تشرف به عمره به مبلغ ۵۰۰ هزار تومان حساب باز کرده به بانک بروم و شاهد محاسبه سود سپرده اش باشم.
به یکی از شعب بانک ملت می رویم. کارمند بانک پس از محاسبه سود، می گوید: اگر قصد بستن حسابتان را دارید تا این لحظه حدود ۳۰۰ هزار تومان به شما سود تعلق می گیرد.
وقتی از وی می پرسیم: این یعنی چند درصد؟ پاسخ می دهد: حدود ۱۹ درصد چون برایتان بلند مدت حساب می شود.
ولی ما که زودتر از ۵ سال قصد بستن حساب را داریم؟ می گوید: سپرده های حج ویژه حساب می شود.
دور از چشم او به سراغ معاون شعبه می رویم و پس از ذکر مبلغ سود سپرده، از وی درصد محاسبه شده را می پرسیم. معاون شعبه می گوید: سالانه ۱۵ درصد سود به سپرده شما تعلق گرفته که برای سود هر سال نیز این مبلغ محاسبه می شود.
. . . و نمایندگان مجلس
حال این پرسش پیش می آید که آیا نمایندگان مجلس از این گلایه های مردم و پاسخ های مسئولان بانکی مطلع اند و اگر هستند تا کنون چه کرده اند؟
مخبر کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی در این باره می گوید: بحث اعلام نرخ سود سپرده های بانکی کاری کارشناسی است و نیاز به بحث فراوان دارد.
“ستار هدایت خواه” اضافه می کند: مجلس در مورد موضوعاتی که مربوط به مطالبه عمومی است ورود پیدا می کند اما در این باره چنان چه فردی شکایتی دارد مراجعه کند و ما به صورت موردی پی گیری خواهیم کرد.
به گفته وی، البته در صورت افزایش مراجعات و ابراز نارضایتی های سپرده گذاران این موضوع را در مجلس پی گیری و از مراجع مرتبط توضیح می خواهیم.
وقتی از “عباسعلی نورا” عضو کمیسیون برنامه و بودجه نیز در این باره می پرسم می گوید: ما به هیچ عنوان از این قضایا باخبر نیستیم و تاکنون هیچ بحثی نیز در این باره در کمیسیون یا مجلس مطرح نشده است. بنابراین برنامه ای نیز نداریم.
چنین به نظر می رسد که اساسا بحث پرداخت سود ۶ درصد به سپرده های حج عمره عملا منتفی است و بانک های عامل سود ۱۵ درصدی برای این سپرده ها در نظر گرفته اند مگر آن که کسی پیش از ۵ سال اقدام به برداشتن سپرده اش کند. بهترین راه اثبات این ادعا نیز سر زدن به حساب های کوتاه مدت و محاسبه درصد سود ریخته شده است. ولی با توجه به افزایش سود سپرده بانک ها توقع مردم مبنی بر اصلاح این نرخ اصولی و منطقی به نظر می رسد.
چکیده گزارش
بعد از اعلام تغییرات نرخ سود سپردهها در شبکه بانکی، داغ برخی از سپرده گذاران حج عمره تازه شد. زیرا طبق توافق شورای هماهنگی مدیران بانکهای دولتی و کانون بانکهای خصوصی نرخ سود روز شمار ۷ درصد و نرخ سود سپردههای ۵ ساله ۲۰ درصد تعیین شد. حال سپرده گذاران از مسئولان می پرسند چرا با این شرایط باید به سپرده های آن ها که در نوع خود بلند مدت محسوب می شود فقط ۶ تا ۱۰ یا حداکثر ۱۵ درصد سود پرداخت شود؟ هرچند بحث سود ۶ درصد به سپرده های حج عمره با ادعاهای مسئولان بانکی عملا منتفی است و ظاهرا بانک های عامل سود ۱۵ درصدی برای این سپرده ها در نظر گرفته اند ولی با توجه به افزایش سود سپرده بانک ها توقع مردم مبنی بر اصلاح این نرخ و متناسب کردن آن با نرخ های روز، اصولی و منطقی به نظر می رسد زیرا سودی که بانک ها از قبل این سپرده ها می برند سر به افلاک می گذارد.









